Een beetje middelbare scholier is natuurlijk doof op de momenten die daarvoor geschikt zijn. Dat begint dus ’s ochtends bij het wakker worden; de wekker wordt niet gehoord. Ik zeg wekker, maar dat moet natuurlijk zijn : ‘t mobieltje, want een wekker is natuurlijk voor trieste mensen uit de oudheid.
Daarna worden aan tafel allerlei belangrijke aanwijzingen die de hulpeloze ouder aan het kind poogt mee te geven natuurlijk ook niet gehoord. Het gaat dan om je pakketje brood niet vergeten ( je gaat toch ongelooflijk af als daar in de les de conciërge binnenkomt met je pakketje brood in de hand. Brood gooi je sowieso in de prullenbak want je koopt liever een familiepak chips ). Het gaat ook om je jas, dat je die dicht moet doen of zo en dat je iets op je hoofd moet doen, want het regent dat het giet. Ja het is wel goed. een beetje met dichte jas over straat gaan.

Ook de schoolbel wordt niet gehoord, en als men dan eindelijk in de les is gearriveerd en men zich met veel rumoer heeft geïnstalleerd, hoor je weer niet wat die leraar daar voorin de klas roept, want je hebt je mp3-speler nog aanstaan op maximum volume, en het is maar raar dat die vent schijnt te willen dat je hem uit doet, maar misschien heb je hem verkeerd verstaan.
In de pauzes zitten scholieren gezellig met z’n tweeën om de muziekspeler geschaard, allebei één oortelefoontje in en een Mars-reep in de hand. Huiswerk? Nooit van gehoord. Moet de juffrouw maar niet zo fluisteren.  Het aardige is nu, dat als je als docent fluistert dat ze morgen het eerste uur vrij hebben, dan hebben ze het ineens allemaal gehoord.  Toch sterk, als je je gehoor zo selectief kunt ontwikkelen. Het ligt er ook maar aan waar je interesses liggen. Tijdens een rumoerige les, waarbij alles door elkaar kakelde, had ik geen zin om met een lineaaltje op de tafel te slaan en ook geen zin om heel lang te wachten en niets meer te zeggen, wat altijd heel aardig effect heeft.  Ik riep toen heel hard door de klas : “SEX!”. Op slag was alles en iedereen stil en kon je een speld horen vallen in de golf van aandacht die mij ten deel viel.  Je dient je als docent dus een beetje aan te passen aan je publiek.  Wat trouwens ook patent werkt als het wat druk is: heel zachtjes beginnen te praten, nadrukkelijk tegen de stuudjes die vlak vooraan zitten. De rest, die van nature nieuwsgierig is, houdt dan vanzelf stil om toch maar vooral niets te missen. Zo spaar je je stembanden; zeker aan het begin van het schooljaar hebben die zwaar te lijden.

Waarom nu dit verhaal?  Wel, uit onderzoek onder 1500 jongeren van 12 tot 19 jaar is gebleken dat daar steeds meer gehoorschade voorkomt, vooral door het toenemend gebruik van mp3-spelers en mobieltjes. Die hebben betere accu’s, gaan dus langer mee, en kunnen ook steeds meer liedjes bevatten. Op mijn eigen iPhone tors ik momenteel iets van 32 uur muziek met mij mee.  4 op de tien jongeren gaan volgens het onderzoek problemen ondervinden, en één op de tien krijgt ernstige gehoorschade.  Een jongere kan blijkbaar niet meer zonder lawaai. Je kunt zeer  natuurlijk voor waarschuwen, maar dat is letterlijk en figuurlijk aan dovemansoren gericht. Ook het groepsgedrag speelt daarbij een belangrijke rol: je bent een sulletje als je je muziek op halve kracht zet, en ik moet de eerste puber nog tegenkomen die in de groep vraagt of de muziek wat zachter mag, tenzij het een liedje van Jan Smit is natuurlijk. Bovendien gaat de achteruitgang heel sluipend. Je merkt pas iets als je in de veertig bent, en als je eigen kinderen je toe brullen dat je gulp nog open staat maar dat je niet hoort wat ze bedoelen.

Dat gaat nog wat worden in de klas. Ik zie daar een docent die in een gecapittioneerde ruimte ( je moet tenslotte ook aan je collega’s denken ),versterkt door enorme Bose-boxen een biologie-lesje over het binnenoor staat te geven. De klas hangt voorover geleund in de bank om met behulp van gehoorapparaten op stand 10 nog iets van de les op te vangen. De helft weet niet waar hij of zij het over heeft. Neem nog een Fisherman’s Friendje meneer, want uw stem lijkt het te begeven.  In de ochtendpauze zit het halve personeel al amechtig aan de zuurstof. Mijn beste leerlingen trouwens waren steevast de doostomme leerlingen, die ook op onze school een plekje hadden. Zij hoorden alles wat ik zei, doordat ze gespecialiseerd waren in liplezen, en geholpen werden door een tolk. Straks standaard in de klas

Misschien tijd voor een totaalverbod op mobieltjes en muziekspelers op school, als bescheiden bijdrage in de bestrijding van de te verwachten problematiek. Of horen we zoiets liever niet? En hieronder nog een rustgevend muziekje. Ik geloof dat het Frans Bauer of Andre Rieu is.

Click here to view the embedded video.

Click here to view the embedded video.

Tena Lady, Kukident, Twitter, Staaroperaties, Beter Horen, Rollator, Scootmobiel, geruite pantoffels, Andre Rieu, Moezel-cruises, Omroep Max, Bustochtje naar de Betuwe, Vrij Reizen-dag, BAPO, Steunkousen……

Wat hoort niet in bovenstaand rijtje thuis? Moderne en digitaal onderlegde lezertjes zullen direct “Twitter” roepen. Mooi niet dus. Twitter is voor oude sokken, dementerende bejaarden, kortom, voor iedereen die boven de dertig is. Althans, dat blijkt uit een onderzoek verricht door een Engelse student, en zijn bevindingen zijn in de hippe, digitale, door snelle dertigers en veertigers geschapen wereld ingeslagen als een bom. Kon je eergisteren nog een beetje interessant doen door staande in de metro tussen het gewone klootjesvolk een beetje voor je uit te twitteren op je iPhone, nu bedenk je je als gisse en geslaagde reclamejongen wel twee keer voor je je tot dergelijk hopeloos ouderwets gedrag laat verleiden. Twitter is voor old folks, en wie twittert is omgeven door de geur van te lang gedragen vleeskleurige step-ins. Je digitale bodem valt onder je voeten weg, en het enige wat je nog met goed fatsoen kunt doen, is houvast zoeken bij de antenne van je eerste gsm en terugverlangen naar je Commdore 64. Hoe hard word je ineens met je leeftijd geconfronteerd door zo’n snotneus, die oneindig veel scherper alles doorziet dan jij met je door rimpels en leesbril getroubleerde blik.

Voortaan bepaalt het al of niet Twitteren of je nog tot de jeugd behoort of tot de bejaarden. Dat jongeren niet twitteren had ik ook wel kunnen bedenken, zelfs op mijn leeftijd. Voor mijn school, met 1400 leerlingen, had ik ook een Twitter-accountje aangemaakt. Na driekwart jaar een stuk of twintig volgers, geloof ik. Tegen de tijd dat ze zich allemaal internet op hun mobieltje kunnen veroorloven, hebben ze een baantje en zijn ze brave burgers net als u en ik.  En wie zit er helemaal te wachten op Twitterberichtjes die stijf staan van de sms-taal en de meest gruwelijke spelfouten?  Wie is hier nu ouderwets, wij of zij? Wie lopen voorop met nieuwe ontwikkelingen? Wij toch zeker! Maar, toegegeven, dat kindse en speelse gedrag van ons kan ook het begin van vroegtijdige seniliteit zijn. Alles gaat immers steeds sneller in deze wereld. Het is haast te veel voor ons teer gestel. Daarom nog gauw een uurtje twitteren, waarbij we net als in de koffiekring van het bejaardenhuis de dag doorspreken,  en dan bijtijds naar bed!

Click here to view the embedded video.

Het gaat goed met het coma-zuipen op de Nederlandse schoolfeesten. Uit onderzoek onder wel 558 scholieren op  wel 43  scholen is gebleken dat er steeds minder alcohol geschonken wordt. Men zit daar weer met glunderende koppen aan een glaasje ranja te sippen en ook dan komt de gezelligheid vanzelf.

Nu vraag ik mij ernstig af in hoeverre je op basis van genoemde aantallen een gefundeerd oordeel kunt geven over de alcoholconsumptie van onze bloem des vaderlands, zeker als je ook deze week verneemt dat de burgemeester van – naar ik meen – Venlo de openbare eindexamenfeesten heeft verboden vanwege de astronomische hoeveelheden drank die er daarbij doorheen gejaagd werden, met alle gevolgen vandien. 
Was in 2005 een kwart van de schoolfeesten alcoholvrij, nu is dat een derde. Nog steeds drinkt echter 65 % van de scholieren op een schoolfeest alcohol. Of daarbij ook het vóórdrinken is onderzocht, weet ik niet. Verder is het heel goed mogelijk dat een fiks deel van de niet ondervraagde scholieren gewoon al te ver heen was om nog een zinnig antwoord op de enquête te kunnen geven.
Ook  is er de trend dat steeds meer scholen de feesten niet meer binnenshuis laten plaatsvinden maar  gewoon in een of andere feestzaal waarbij het alleen in naam nog een schoolfeest is, maar waarbij je dan als school van een hoop verantwoordelijkheid af bent. Zo kun je dus ook aan je teruglopende alcoholconsumptie komen.

Zo af en toe mag ik ook het genoegen smaken om enige tijd in zo’n etablissement te vertoeven, waarbij je na afloop nog twee uur met tuitende en piepende oren loopt vanwege de herrie. De aanwezige docenten houden zich bij dergelijke gelegenheden in een veilig groepje bij elkaar op, liefst enigszins bij de buitendeur, en becommentariëren daar de handel en wandel van de directie, waarvan soms ook heel even een afvaardiging langs komt om wat  te socialiseren.   
Binnen gaat dan het feestgedruis in alle  hevigheid voort, en als je dan even ter helle af moet dalen voor een glaasje fris of een bescheiden biertje, ontwaar je daar een hossende en soms opzichtig schaars geklede massa, die lallend en brullend een nieuw lied inzet op de maat van onverstaanbare geluidsbrij. Tot je blijdschap merk je ook dat veel leerlingen die overdag ernstig ziek waren afgemeld, op wonderbare wijze weer hersteld zijn.
Wanneer je dan even een paar foto’s maakt voor de schoolsite, vliegt men elkaar enthousiast om de hals, heftig morsend uit schommelende glazen bier, en in het ontluisterende licht van de flits zie je dan knalrode ogen, vuurrode blossen, enorme bier- en okselzweetplekken, nadrukkelijke jeugdpuistjes, en zo blijft er weinig over van de redelijk bevallige wezens die je normaal in de les voor je hebt. Ecce Homo.
Je moet altijd snel wezen, want voor je het weet worden ze wel heel erg  joviaal en word je meegesleurd om even midden in de hysterische menigte mee te pogo-en of te headbangen, en niets is zo lachwekkend als een docent op leeftijd die een dansje waagt, en voor je het weet sta je de volgende dag op YouTube.
Vroeg komen dus, op zo’n schoolfeest. Ook weer niet tè vroeg, want in mijn enthousiasme stond ik laatst om half negen voor de deur, en ja, dat is de tijd waarop iedereen nog vrolijk thuis aan het indrinken is tegenwoordig. Een beetje feest begint nu pas om elf of twaalf uur ’s avonds, de tijd waarop bejaarde docenten zoals ik ernstig aan hun bed beginnen te denken of het water voor de kruik op zetten.

En ben je dan weer thuis, dan denk je misschien heel stiekum wel eens: ach, was ik ook maar weer een keertje zestien, want zeg nou zelf, deden wij het vroeger wezenlijk anders?

Laatst zat ik, na een bezoekje aan een hectische beurs vol nieuwe onderwijs-gadgets en hebbedingetjes, in de trein terug naar huis in dorpje B. op de Veluwe, daar waar rust en reinheid heerst, en waar de eenvoudige burger met bedachtzame pas door de verstilde straten schrijdt, vooral op zondag.
Zo had ik dus een plekje gevonden in de stiltecoupé, een jammerlijk mislukte uitvinding van onze Nederlandse Spoorwegen. Na een gang door overvolle en lawaaiierige compartimenten kwam ik  dus in wat de NS als een oase van rust en hard werkende lieden had gehoopt.
De enkele stilte-minnende reiziger zit daar met verbeten trek om de mond nadrukkelijk stil te wezen, maar ja, als je wat van de herrie zou zeggen , haal je je mogelijk de woede van andere stilte-fanaten op de hals en trouwens, vòòr je het weet wordt er voor jou ook een Stille Tocht georganiseerd omdat herrieschoppers tegenwoordig een uiterst kort lontje hebben. Zo eindig je dan mogelijk toch nog in stijl. Alles over je heen laten komen dus maar, en in stilte je ergernis verbijten.

Schuin voor mij zat een man, die ik rond dat tijdstip wel vaker in de trein naar huis ben tegen gekomen. Als er iemand in de stiltecoupé past, was hij het wel. Al tijdens de bouw van de allereerste stoomtreinen moet hij daar al gezeten hebben, zó onopvallend, kleurloos, verstofd en voltooid verleden tijd.
Een open hangende grijsachtig beige, flodderige regenjas aan, daaronder natuurlijk een geruit colbertje van onbestemde snit en kleur, grauw overhemd, grijze terlenka broek, stro-kleurig grijzig haar, een benig, loodkleurig gezicht, een nietszeggende bril met vergrotende glazen, het zou zó maar een docent kunnen wezen.
Dit kon echter geen leerkracht zijn. Dit moest een klerk wezen, zo’n beroep uit “Karakter” van Bordewijk, of uit het werk van Dickens. Zo iemand die in een schimmig bruin betimmerd kantoortje achter glazen wanden de hele dag over stapeld mappen en folianten gebogen zit, onder het gelige licht van een bureaulamp, die groteske schaduwen op de wanden van het kamertje werpt. En inderdaad, vanuit een bruine verschoten leren schooltas werden stapels rapporten tevoorschijn getoverd, waarin met een potlood aantekeningen werden gemaakt.
Als zo’n man thuis komt, prikt hij in stilte met zijn net zo kleurloze vrouw aardappeltjes uit een schaal die precies in het midden van de tafel onder de lamp staat, en roert hij in een grijzige massa doorgekookte Brusselse lof op zijn bord. Elke dag weer, en het is altijd herfst en altijd bewolkt.

Achter mij werd een gesprek gevoerd, goed verstaanbaar boven de herrie van de andere gesprekken en de veel te hard afgestelde koptelefoontjes uit. Een schoolmeisje belde met haar vader: 
“He pap, ik zit nu in de trein naar huis, maar ik moet straks gelijk na het eten weg, wil jij even snel sigaretten voor me maken? Ik heb niks meer!”  Ze zal een jaar of zestien geweest zijn.
“Nou doe maar flink wat, in elk geval minstens tien, de rest maak ik als ik uit ga zelf wel, dan heb ik voor vanavond genoeg.” Waarmee gelijk werd aangetoond dat men overal in de horeca stevig door paft.

Minstens tien, en de rest vanavond. Wat moest dat voor vader zijn? Ik stelde me daar zo’n dikke vent in een wit hemd voor, onderuit gezakt op de bank, paar bierblikjes naast hem op het salontafeltje, en dan zo’n appraatje waarmee je met behulp van tabak en papiertjes sigaretten draait. Vermoedelijk een hele stapel, die er dan in een avond doorheen gerookt wordt. TV de hele dag aan, van stilte heeft men in dergelijke huishoudens nog nooit gehoord, laat staan van stiltecoupé’s. Arm kind. Nu al kansloos en veroordeeld tot net zo’n man als haar vader, en nèt zo’n kind als zijzelf, en nèt zo’n treurig leven zonder stilte.

De trein kwam aan in dorpje B. Etenstijd, op de straten geurde het naar jus en aardappeltjes en sudderlapjes. Stilte alom.

Een maaltijd met ondermeer drie puberdochters kan een enerverende bezigheid zijn.  Naast de smaak van het vlees, de hardheid van de rijstkorreltjes en het over-de-datum-zijn van de yoghurt ( dus ook echt geen hap meer van eten als de datum één dag over tijd is, ook al zit het pak nog dicht ) is de man die zondags het vlees snijdt ook altijd een dankbaar onderwerp van gesprek. De jongste vroeg vandaag tussen twee happen door wat een prostaat was en waar die zat.
De oudste twee hielpen haar direkt uit haar onwetendheid met uitermate plastische omschrijvingen omtrent de plek en de werking van dit lichaamsdeel, waarbij en passant ook nog het bleken van het anushaar aan de orde kwam, en dat allemaal voordat ik mijn mond kon leegkauwen om een ander, wat minder beladen gespreksonderwerp aan te roeren.
Soms lijkt het wel of er geen maaltijd meer voorbij kan gaan zonder dat het over sex gaat, waarbij het idee dat vader en moeder dat ook nog wel eens hebben blijkbaar als een volslagen gruwel op de dochters overkomt. Op mijn bejaarde leeftijd van 53 word je door de jeugd verondersteld je daar niet meer aan te bezondigen, blijkbaar is dat een monopolie voor doorgeschoten pubers.

Zelfs het zoenen van de ene ouder door de andere wordt als afzichtelijk ervaren. Wij oudjes moeten dat in het donker doen, zonder geluid en niet langer dan vijf minuten.
Waarna een komkommer op tafel direkt weer een nieuwe uitbarsting van puberpraat tot gevolg heeft. Ach, nog een paar jaar, dan zijn zij ook weer het huis uit.