Piloot

pilootWie dagelijks met wreedheden en horror-beelden geconfronteerd wil worden, moet eens op Twitter of YouTube of Facebook kijken. Die horror-beelden waren er natuurlijk vroeger ook al, we hebben niets geleerd van de geschiedenis en het laagje beschaving is maar flinterdun, maar toen kwamen ze wat lastiger tot ons. Vaak werd er ook nog een soort censuur toegepast of iets van een filter, delen van foto’s en filmpjes werden geblurd, maar nu kan iedereen met een mobieltje die ergens met zijn neus bovenop staat de narigheid direct de wereld in slingeren. En dat zien we dan gelijk, ook nog eens vele malen herhaald door eenieder die wij op de een of andere manier volgen. 18-plus bestaat niet meer, er wordt niet meer gewaarschuwd, pats, het staat gelijk op je netvlies, of je nou zes of zestig bent.

Wat doet dat met je? Of doet dat überhaupt nog iets met je. Mogelijk zijn we al zó gehard, dat we alles zonder blikken of blozen tot ons nemen en opslaan in de gruwelhoek van onze hersenen. Ooit zag ik, vermoedelijk zal ik rond de veertien jaar zijn geweest, een filmopname uit de Vietnam-oorlog, waarbij een Zuid-Vietnamese generaal een Vietcong-strijder op straat eigenlijk zonder waarschuwing door het hoofd schoot. De foto’s kent iedereen wel, het filmpje is wat minder bekend maar zonder twijfel overal op YouTube te vinden. De man viel als een lappenpop op straat, er spoot van alles uit z’n hoofd. In zwart-wit, ik zie het nog in detail voor me en word weer naar als ik er aan denk. Het heeft heel lang door mijn hoofd gespookt, samen met een ander naar beeld, een stuk onschuldiger, maar voor mij toen niet minder schokkend: een merel die onder het wiel van een langsrijdende bus werd verpletterd. Een jongen van 14 raakt overstuur door het doodschieten van een mens en het platrijden van een merel. Zo zat ik als kind in elkaar, en zo zitten kinderen volgens mij nog steeds in elkaar. Doet het ze helemaal niks, dan is er volgens mij iets heel ernstig mis.

In mijn lessen heb ik het geregeld meegemaakt: een groepje leerlingen gebiologeerd en opgewonden achter het computerscherm of het mobieltje. “Meneer, kijk eens!”; en daar wordt dan iemand z’n keel doorgesneden door een groep Jihad-strijders. Op zulke momenten kan ik woedend worden. Ik verbied ze te kijken, ik kijk zelf ook niet, ik zeg dat ik met de beste wereld niet snap hoe ze naar zulke beelden kunnen kijken. “Ach meneer, je ziet het overal!”, en ze gaan weer vrolijk bezig met andere zaken. Ze zijn nauwelijks ouder dan ik met mijn doodgereden merel toen.

Wat is er met deze wereld en met ons aan de hand? We zijn langzamerhand knettergek aan het worden, en we lijken het niet in de gaten te hebben. Wie er wat van zegt is een softe sukkel, moet niet zo zeuren, want zoiets is toch deel van de wereld tegenwoordig en ongeveer normaal? Ik ben dan maar zo’n softe sukkel. Ik wil het niet zien, ik steek mijn kop dan maar even in het zand, hoewel het meestal al te laat is.

Ook ik zag deze week ongewild en ongevraagd de Jordaanse piloot in vlammen opgaan; de filmpjes klikte ik in de eerste seconden weg, voor de foto’s is zoiets niet mogelijk. Je ziet ze toch. Je ziet de nieuwe niveau’s en hoogten van onmenselijkheid weer langs komen en slaat ze onbewust op, terwijl je dat juist niet wilt. Ik wíl niet harder worden, gehard worden, onverschillig voor geweld in welke vorm dan ook. Dit geestelijk geweld, want dat vormen die beelden, gaat mijn bevattingsvermogen te boven en dreigt mijn geloof in het laatste restje menselijkheid wat we nog zouden kunnen bezitten, te ondergraven. En dat laat ik mij niet afnemen. Ik heb geen beelden nodig, ik kan mij er zó al voorstelling genoeg bij maken.

Nee, het internet hoeft niet gevuld te zijn met bloemetjes en bijtjes en foto’s van lieflijke landschapjes. Maar er zit langzamerhand zoveel rotzooi in onze geest dat zelfs daar haast geen klein beetje ruimte meer voor is. En dat zou zoveel schelen.

Eén antwoord op “Piloot”

  1. Werelden in aanstormende oorlogen worden langzamerhand gekker en gekker naarmate een aandringend gevaar hen benaderd.
    Conflictsituaties worden normaler en veelvoudiger, ik lees nu Slaapwandelaars en herken daar veel van nu

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

vijf × drie =