De 24-uurs-School

Ja, waarom eigenlijk geen school die 24 uur per dag open is? Dat bedacht ik tijdens de Avond voor het Onderwijs, die avond op televisie waarbij het onderwijs één keer per jaar de aandacht krijgt die het elke dag zou moeten krijgen. Eén keer per jaar een paar uur tv-zendtijd, om daarna weer plaats te maken voor vrachtwagenladingen tv-pulp, bestaande uit  talentenjachten voor hippe en flitsende aankomende koks, dansers en danseressen, musicalsterretjes, naakt- en topmodellen, kampioenen uit je dak gaan, comazuipers, je ding-doeners, huizenverbouwers, zogenaamd-op-een-onbewoond-eiland-overlevers, kwetsen-tot-je-er-bij-neervalt-types en wat je verder nog aan ultiems kunt bedenken. Kortom, alles wat je in het onderwijs probeert bij te brengen aan opvoeding, cultuur- en kennisoverdracht, wordt gedurende de rest van het tv-jaar weer grondig uit de hersenpan verdrongen, waarbij dergelijke programma’s ongetwijfeld hogere kijkcijfers krijgen en meer aandacht ook dan zo’n paar uur gevuld met onderwijsproblematiek.

Eén van de stellingen gedurende het programma was dat de school teveel de opvoedende taak van de ouders zou moeten overnemen. Nu, als docent ben je natuurlijk ook altijd al aan het opvoeden, hoewel de strijd tegen petjes op je kop, kauwgum in je mond, jassen aan, mobieltjes aan, te laat komen, te vroeg vertrekken, helemaal niet komen, niet luisteren, te veel praten, met twee woorden spreken, altijd uit stellen, boeken vergeten, leesbaar schrijven, niet omgedraaid zitten, wat vroeger naar bed gaan en noem maar op steeds meer begint te lijken op de vergeefse pogingen de Taliban wat tot de orde te roepen.

Eigenlijk vind ik dat de school nog meer dan nu een opvoedende taak zou moeten hebben, daar ouders het steeds vaker laten liggen. Zoiets lukt natuurlijk niet tijdens de reguliere lestijden. Wat dat betreft is die school een hopeloos verouderde mastodont, met openingstijden van negen tot vijf terwijl we steeds meer in een 24-uurs-maatschappij leven. Gooi die school gewoon nu eens ’s avonds ook open, en dan vanaf zeven of  – nog beter – zes uur ’s ochtends. Er zijn altijd docenten die op genoemde tijden willen werken wanneer ze daar op een ander moment weer uren vrij voor krijgen. De sfeer ’s ochtends vroeg en ’s avonds laat is wezenlijk anders, dat zal ieder die avondonderwijs heeft verzorgd of gevolgd kunnen beamen. Je doet andere dingen voor een ander publiek. Je krijgt minder druk op de lokaalbezetting.  Je krijgt meer tijd voor opvoeden.
Op de basisschool lopen leesmoeders  en -vaders de drempel plat. Er zijn overblijfouders, hoofdluisouders, vervoerouders, u verzint het maar. Wáár zijn die gebleven in het voortgezet onderwijs? Waarom wel op de basisschool de ouders bij de onderwijspraktijk betrekken en niet daarna? Waarom de school dan ook niet omgekeerd bij de opvoedpraktijk betrekken en dan niet alleen tijdens schooluren?  De school wordt op die manier steeds meer deel van het leven en niet langer een hinderlijke onderbreking van alle dagelijkse activiteiten in de druk bezette puber- en ouderagenda.

Gooi open dus die school. Laat het principe van dertig leerlingen in een te klein klaslokaaltje eens los. Sommige lessen kunnen heel goed aan een zaal met tweehonderd leerlingen gegeven kunnen worden. Wanneer ze twee uur lang naar een of andere talentenjacht in een tv-studio kunnen kijken, moet het bij zoiets ook kunnen. Haal de ouders erbij. De tijd die daardoor vrij komt, kan door andere collega’s weer besteed worden aan het bijwerken van de mindere goden en godinnen , kan gebruikt worden voor les en opvoeding, in samenwerking met ouders, waarvan je er velen bereid zult vinden om enthousiast mee te doen, al is het alleen al om zelf ook weer eens iets op te steken van de lang vergeten lessen Nederlands of wat voor vak dan ook.  Laat die anders ’s avonds rond hangende leerlingen de computerlokalen  eens gebruiken voor een vètte lan-party, om even in de terminologie te blijven. Doe eens mee als leraar, trouwens. Ook dáár zijn liefhebbers voor. Gebruik die leegstaande lokalen voor opvoeding, les en ontspanning.

De school wordt zo een waardige afspiegeling van de maatschappij en komt eindelijk eens uit het taboe-hoekje waarin men steeds meer lijkt te zitten.

Tijd voor een denktankje over de 24-uurs-school, lijkt me. Eén lid is er al. Nu nog wat meer graag.