Yessss! Geslaagt!

neanderthaler

Waarschuwing vooraf: een saai stukje, dit keer.

Is het fatsoenlijk en foutloos Nederlands reddeloos verloren? De Nederlandse taal is een monumentaal pand in staat van ernstig verval. Nu mag ik graag een beetje chargeren, dus onderstaand artikel is dan ook vooral bedoeld om wat discussie uit te lokken.

Examentijd nadert. Straks op Twitter: “Ik ben geslaagt!”
Docenten Nederlands doen hun uiterste best om te redden wat er te redden valt, maar een monumentaal pand waar enige tientallen jaren geen fatsoenlijk onderhoud aan is gepleegd, is niet zo één twee drie te restaureren, zéker niet wanneer je het werk door een wat louche clubje vage ambachtslieden laat doen. Het werk van Beun de Haas lijkt met het vorderen der jaren tot steeds groter instortingsgevaar te leiden.
Laat ik even benadrukken dat de meeste docenten Nederlands geen blaam treft. Wacht dus nog even met het uitstrooien van pek en veren over ondergetekende.
De oorzaken liggen vooral elders: gebrekkig taalonderwijs in het basisonderwijs, en gebrekkig taalonderwijs in het hbo. Daarnaast worden leerlingen steeds meer geconfronteerd met foutieve taaluitingen in de media. De enkele leerling die nog wel eens nieuws leest, doet dat bijvoorbeeld op zijn mobieltje, en komt dan vanzelf uit bij sites als Nu.nl. Wie daar geregeld met een deskundig oog de geplaatste schrijfseltjes beziet, zal niets meer kunnen doen dan wanhopig en in overspannen toestand het pand verlaten, om vervolgens nooit meer teruggevonden te worden.
Een doorsnee-leerling echter, en ook een doorsnee-docent, -ouder , -volwassene zal echter genoegen nemen met het bedroevende niveau, en zich totaal niet bewust zijn van de overdaad aan fouten die daar en ook elders wordt uitgestort. Men heeft immers nooit geleerd, of nooit begrepen, dat dit fout is. Een steeds groter wordende groep zal zich dus een gebrekkig Nederlands eigen maken, en dit ook weer doorgeven aan een volgende generatie.
We zakken dus steeds verder af naar een vorm waarbij we communiceren middels symbooltjes en uitingen van maximaal 140 tekens. Fokking vèt, zullen we maar zeggen. En dat is fatsoenlijk Nederlands, want de deelnemers aan Utopia bezigen deze uitdrukking ongeveer elke 10 seconden, dus wie is de docent Nederlands dan helemaal om daar wat van te zeggen?
Zolang dagelijks tussen de 800.000 en 1 miljoen Nederlanders naar dergelijke programma’s kijken en het taalgebruik klakkeloos kopiëren voorzie ik een moeizame restauratie van het gebouw, en eigenlijk verwacht ik binnen afzienbare tijd een verdere ineenstorting tot een gammel hutje op de hei. Daarin is geen plaats voor het lezen van boeken, tenzij we de biografie van Badr Hari of Barbie tot literaire hoogstandjes gaan rekenen, iets wat ik niet geheel onmogelijk acht, gezien de aandacht die dergelijke uitgaven krijgen.
Er ligt dus een schone taak in het verschiet. Gaan we dit nog redden? Voorlopig niet. Er wordt een generatie docenten gekweekt die zélf de Nederlandse taal niet goed meer beheerst. Die niet is opgegroeid met het lezen van écht literair werk. Een generatie die niet is behept met een flinke berg geestelijke bagage die nu eenmaal nodig is om op allerlei gebieden mee te kunnen denken en mee te kunnen praten. Die afhankelijk is van Google. Die zonder Tomtom reddeloos door de wereld doolt. Die lesmateriaal schrijft waarin gruwelijke taalfouten zitten als: “Ik heb het werk uitgedeeldt”. Die je nauwelijks vier jaar geleden nog met een onvoldoende voor Nederlands uitzwaaide en die nu als collega naast je in de docentenkamer het foebel van het afgelopen weekend bespreekt. Op hun vakkennis is vermoedelijk niets aan te merken; ik kan dat niet beoordelen. Het zijn ongetwijfeld goede docenten op hun vakgebied. Maar treden we daarbuiten, dan gaat het bij velen mis.
Ik pleit, hopeloos ouderwets, voor het instampen van een veel grotere hoeveelheid geestelijke bagage, waarbij we weer het uiterste vragen van algemene kennis en taalvaardigheid. Waarbij het onderwijs niet meer “vét leuk en kicken” moet zijn, maar waarbij we eindelijk weer eens echt gaan leren en hoge eisen stellen aan onszelf. Voor minder doen we het niet. En dat is geen Utopia

Eén antwoord op “Yessss! Geslaagt!”

  1. Allemaal goed en wel, maar wie zou zulks dan moeten onderwijzen aan al die leeghoofdige, naieve HBO-ers? Of wie zou het werk van die alwetende docenten moeten nakijken? Ik werd al scheef aangekeken toen ik viel over de vele taalfouten in het rapprt van mijn zoontje in groep vier. De juf was dislectisch. Haar verweer was dat ze het normaliter liet nakijken door een collega, en dit nu was vergeten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

vijf × 5 =